گزارش

به گزارش شبکه شوش از ایرنا، صنایع دستی در ایران به دلیل ویژگی های فرهنگی خاصی كه دارد، همواره مورد توجه نه تنها ایرانیان بلكه جهانیان بوده است.

بافت فرش، گلیم، جاجیم، منبت كاری، شیشه گری، سفالگری و سرامیك سازی، سوزن دوزی، قلاب دوزی، ملیله دوزی، خوس دوزی، گلابتون دوزی، پته دوزی، مینیاتور، نقره كاری و بسیاری دیگر از انواع صنایع دستی در ایران نه تنها می تواند كاری ارزشمند در جهت معرفی فرهنگ غنی ایرانی باشد، بلكه می تواند به سبب جذب گردشگر، اشتغالزایی بالایی را در كشور رقم بزند.

بر اساس سرشماری سال 90، جمعیت روستایی كشور به 30 درصد كاهش یافته كه دلیل عمده این كاهش، مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ و كلان شهر بوده است.

كوچك شدن روستاها و در بسیاری از موارد خالی شدن یك روستا از جمعیت به معنای آن است كه هنر صنایع دستی همراه با خانه های روستایی رو به نابودی می روند.

وجود صنایع دستی در مناطق روستایی می تواند زمینه ساز جذب گردشگر به یك منطقه باشد، به طوری كه در كنار رونق این نوع صنایع به دلیل جذب گردشگر، مشاغل بی شمار دیگری در مناطق روستایی ایجاد شود.

هنر صنایع دستی با توجه به استفاده از مواد اولیه داخلی، ارزان و فناوری ساده كه نیاز به سرمایه گذاری بالایی هم ندارد و همچنین نداشتن آلایندگی زیست محیطی، می تواند گزینه ای درخورد توجه برای ایجاد اشتغال به خصوص برای روستاییان و زنان روستایی محسوب شود.

بالا بودن نرخ بیكاری در كشور به ویژه برای زنان این پرسش را در ذهن ایجاد می كند كه چرا توان بالقوه ای كه در كشور در زمینه های مختلف و به خصوص در زمینه صنایع دستی وجود دارد، به بالفعل تبدیل نمی شود.

صنایع دستی ایران كه نمادی از تجلی فرهنگی كشور محسوب می شود، همه اشتغال كشور نیست، اما می تواند بخش قابل توجه ای از جمعیت كشور را مشغول به كار كند و زمینه جذب گردشگر را نیز فراهم كند.

افرادی كه در بخش صنایع دستی كار می كنند، تنها كارگری نمی كنند، بلكه این هنرمندان با دستان توانمند خود هنر ایرانی را دوباره متولد می كنند.

كارشناسان اقتصادی نیز معتقدند كه موضوع بیكاری و به ویژه بیكاری جوانان از مهمترین دغدغه های اجتماعی می باشد و این در حالی است كه برخی از زمینه های اشتغال هر روز در كشور از بین می روند.

به گفته این كارشناسان، هم اكنون نرخ بیكاری زنان در كشور بیش از 20 درصد است و این نرخ برای زنان جوان بیش از 40 درصد گزارش شده است.

كارشناسان اقتصادی می گویند: كم نیستند تعداد فارغ التحصیلان رشته های صنایع دستی كه هر ساله پس از فارغ التحصیلی شدن از جستجوی كار در زمینه تحصیلی خود ناامید می شوند و به مشاغل دیگر روی می آورند.

به گفته آنان، استقبال گردشگران داخلی و خارجی برای بازدید و خرید از تولیدكنندگان انواع صنایع دستی، یكی از مهمترین مزیتهای پرداختن به این هنر و تقویت آن محسوب می شود.

ارتقا سطح اشتغال با سرمایه ای بسیار اندك، بالا رفتن درآمد كشور از طریق جذب گردشگر، ارتقا صنعت توریسم، جایگزینی صادرات غیرنفتی و در نهایت هویت بخشی به اقوام گوناگون ایرانی از جمله مهمترین دستاوردهای توسعه صنایع دستی در كشور محسوب می شود.

'سیروس دادوند' یكی از كارشناسان حوزه كار در صنایع دستی در خصوص وضعتی این هنر در كشور می گوید: متاسفانه تاكنون بازبینی عمیقی از تاریخ گذشته و چرخش اقتصادی بسیار مفید صنایع دستی در كشور صورت نگرفته است.

وی افزود: نگاه و شناخت ما از هنرهای دستی یا صنایع دستی و دیگر حرفه های ساخت دست بشر متاسفانه به دلیل ویژگیهای فرهنگی و اقتصادی بسیار اندك است.

دادوند گفت: همین عدم شناخت و آگاهی و حضور كم رنگ صنایع دستی ایران در بازارهای جهانی كه همه ساله با دیگر كشورها به صورت اقتصادی در رقابت هستند، موجب توقف حركت ما در این زمینه شده است.

وی معتقد است كه ارتقا و توسعه چنین صنعتی احتیاج مبرمی به برنامه ریزی بسیار دقیق و كلان دارد تا هنرمندان زحمتكش و خلاق صنایع دستی در این پروژه ها به حرفه های دیگری روی نیاورند.

وی ادامه داد: تا زمانی كه دستاوردهای ملی و سنتی بسیار ارزشمند در زمینه صنایع دستی را در اختیار داریم، به ما این اجازه را می دهد كه از دست اندركاران و مسئولان بخواهیم توجه قابل ملاحظه ای به این نوع صنایع در برنامه ریزی های اقتصادی و پاك كردن لایه هایی كه مانع شفافیت صنایع دستی كشورمان است، مبذول دارند.

دادوند تاكید كرد: باید در جهت ارتقا و افزایش توان عملكردهای تعاونی های مختلف در بخش های دولتی و خصوصی و تشكیل اصناف و مراكز صنایع دستی در سطوح مدارس و دانشگاهها و بالا بردن اعتبارات مالی و معنوی در جهت آموزش و بیمه كردن صنعتگران و بازاریابی های كلان و به كارگیری صحیح از تولیدات در محل كار و منازل در رشد و تقویت این صنعت فراموش شده اقدام كرد.

وی با اشاره به این كه، اشتغالزایی در صنایع دستی با اندكی سرمایه گذاری قابل حصول است گفت: جهت نجات معنوی و مالی این صنعت و هنرمندان ارزشمند فراموش شده در صنایع دستی باید مدیریتی توانمند و كارشناسانه در ابن بخش به كار گرفته شود.

دادوند كه خود یكی از فعالان در بخش صنایع دستی كشور است تاكید كرد: صنایع دستی از جمله مشاغلی است كه نیروی كار در آن نقش اصلی و اساسی دارد.

وی با اشاره به هزینه سرمایه گذاری در بخش صنایع دستی گفت: از ویژگی های صنایع دستی، سرانه اشتغال اندك آن نسبت به سایر رشته ها است، چرا كه هم اكنون سرانه اشتغال در رشته های صنایع دستی به طور میانگین 80 میلیون ریال برآورد می شود.

وی افزود: سرمایه گذاری در بخش صنایع دستی در مقایسه با موارد مشابه در صنعت و كشاورزی و سایر خدمات بسیار مناسب است و از آنجا كه عمده تولید در رشته های صنایع توسط صنعتگر و هنرمند صورت می گیرد، لذا باعث ایجاد اشتغال خواهد شد.

دادوند در خصوص جهت گیری های صنایع دستی در بخش اشتغال نیز گفت: ایجاد اشتغال پایدار در صنایع دستی از طریق تسهیلات ارائه شده در بخش بنگاههای كوچك اقتصادی زودبازده و همینطور توسعه مشاغل خانگی و حمایت های لازم در خصوص ایجاد بیمه هنرمندان از جمله اهداف صنایع دستی است.

وی در مورد این كه آیا تسهیلات دولتی به امر صنایع دستی تخصیص یافته است؟ افزود: طی سالهای اخیر توجه خاصی به بخش صنایع دستی شده و تسهیلاتی نیز به این امر اختصاص یافته است، به طوری كه در بخش مشاغل خانگی در سال جاری 19 میلیارد و 430 میلیون ریال تسهیلات در نظر گرفته شده كه با توجه به گستردگی و اهمیت موضوع نیازمند تسهیلات بیشتر نیز می باشد.

دادوند با اشاره به تاثیر صنایع دستی در جامعه گفت: مهمترین ویژگی های صنایع دستی تاثیر فرهنگی و تاریخی آن در جامعه و همچنین معرفی فرهنگ و هنر هر منطقه ای است.

وی تاكید كرد: صنایع دستی دارای ارزش افزوده بسیار بالا و اشتغالزایی فراوان است و از این رو یكی از راههای مناسب در جوامع رو به رشد و توسعه یافته توجه به صنایع بومی و منطقه ای آن و صادرات محصولات صنایع دستی است كه این مهم موجب رشد و شكوفایی در تولید ناخالص ملی شده و می تواند جایگزین مناسبی در صادرات محصولات نفتی و پتروشیمی شود.

وی با اشاره به این كه صنایع دستی چه میزان شغل ایجاد كرده و یا چه تعداد فرصت شغلی می تواند ایجاد كند؟ گفت: در سال جاری صنایع دستی استان تهران 11 هزار فرصت شغلی در این استان ایجاد كرده است.

صنایع دستی از فرصتهایی است كه می توان با توسعه آن نه تنها به ارتقا فرهنگ پر بار ایرانی كمكی شایسته نمود، بلكه در سایه این توسعه به رونق اشتغال و افزایش درآمد كمك شایانی كرد.

غفلت از صنایع دستی و رشته های مختلف این صنعت ارزشمند می تواند موجب شود كه در سالهایی كه شاید نه چندان دور باشد این صنعت ارزشمند را فقط در لابلای كتابها جستجو كنیم و از مینیاتور، شیشه گری، خطاطی،قلم كاری و رشته های بی شمار دیگر فقط تصویری خالی از احساس هنرمند باقی بماند و چه بسیار فرصتهای اشتغال را در كشور از دست داده باشیم.