به قلم ـ استاد جعفر دیناروند
کلمه ی سیاست ریشه ای یونانی دارد که به معنای امور شهرها است و ما امروزه سیاست را به عنوان روش رایج تصمیم گیری در سطوح کشوری و مدیریتی کلان می شناسیم، با این حال سیاست می تواند شامل مجموعه ای از فعالیت ها در رابطه با تصمیم گیری بین افراد و گروه ها و سازمان ها نیز می باشد.
یکی از برداشت هایی که از این واژه می شود، به معنای اداره کشور است.سیاست یک مفهوم گسترده و پیچیده است که به شیوهها و روشهایی اشاره دارد که افراد و گروهها برای مدیریت و تنظیم امور جامعه، کشور یا سازمانها، از طریق اتخاذ تصمیم ها، تدابیر، و برنامهریزیهای مشخص از آن استفاده میکنند. سیاست در معنای گستردهتر نقش مهمی در تشکیل جامعه و حکومت دارد و ممکن است به موارد مختلفی اشاره کند.
یکی از مهم ترین جنبههای سیاست تصمیمگیری و برنامهریز است. دردها از این نقطه آغاز می شوند.سیاست در عمل به تصمیمگیریها و برنامهریزیهای مختلف مرتبط با جامعه و دولت اشاره دارد. این تصمیمگیریها میتوانند به مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و سیاسی اشاره داشته باشند.بنابراین، قادر به مشکل سازی هستند.شاید توزیع منابع و قدرت، یکی از این مسئله ها باشد.این یعنی، سیاست در توزیع منابع و قدرت در جامعه نقش دارد. این شامل توزیع درآمد، اشتغال، زمین، توانمندیها و دیگر منابع اقتصادی و اجتماعی است.شکاف میان غنی و فقیر از همین نکته است.در همین حال، سیاست شامل تدوین و اجرای قوانین و مقررات حقوقی است که برای حفظ نظم و امنیت جامعه لازم است.
ازجنبه های دیگر سیاست،دیپلماسی و روابط بینالمللی است.سیاست بینالمللی به تصمیمگیریها و روابط کشورها با یکدیگر اشاره دارد و در برگیرنده مسائل مختلفی از جمله تجارت، امنیت جهانی، حقوق بشر و توافقات بینالمللی است.استفاده از واژه منافع ملی، زیان آورترین شکل ممکن محسوب می شود. اما دردآورترین مورد در سیاست، ناشی از نگرش آن به حقوق عمومی است. حکومتها و سیاستمداران معمولاً برای ارائه خدمات عمومی مانند آموزش، بهداشت، حمل و نقل عمومی، برقراری امنیت و زیرساختهای عمومی پول، منابع برنامهریزی میکنند.اگر عدالت اجرا نمی شود، به همین وظیفه مربوط است. سیاستمداران مسئول تعیین اولویتها در جامعه هستند و تصمیمگیری میکنند که کدام مسائل باید در اولویت قرار گیرند و به چه شکلی رفع گردند.این، نکته ای سئوال برانگیز است. سیاست ممکن است برای حل مسائل اجتماعی مانند فقر، بیکاری، تفرقه نژادی و مسائل محیطی اقدام کند و ممکن است، اقدام نکند.این، بستگی به قدرت طلبی دارد. سیاست میتواند فرصتهای مشارکت عمومی را ایجاد کند تا شهروندان بتوانند در فرآیند تصمیمگیری شرکت کنند و نظرات و نگرانیهای خود را اعلام کنند.سیاست خشن، محلی برای کار ایجاد نمی کند.
سیاستمداران مسئول برنامهریزی برای آینده هستند و تصمیمگیریهای آنها میتواند تأثیری بلندمدت بر جامعه و کشور داشته باشد.اگر مردم از جمله«ای دریغ از پارسال» را تکرار کنند که مسئله روشن است.
در کل، سیاست یک زمینه گسترده و پویاست که نقش اساسی در تشکیل و رشد جوامع انسانی ایفا میکند و میتواند به موارد مختلفی از زندگی اجتماعی ارتباط داشته باشد.همه منتظر رفع دردهای ناشی از عملکرد سیاستمداران جهانی هستند.
