به قلم ـ استاد جعفر دیناروند
معنای لغوی:معین آن را نمونه و طرح، معنا نموده است اما دهخدا توضیح بیشتری داده است مانند:جزئی که صفات و مشخصات کلی را روشن سازد یا فردی که معرف کلی باشد.
جز کوچک و مقدار اندک از هر چیزی که بدان می نمایانند همه چیز را و هر چیزی که به وسیله آن، چیز دیگری را بنمایانند و آشکار سازند.قلیلی از چیزی برای دانستن چگونگی آن چیز از خوبی و بدی. عمید: نمونه و در خیاطی، شکل هر چیزی که از کاغذ یا مقوا بریده شده باشد.
تعریف:الگو که در انگلیسی دارای معادل های زیادی است با (sample) دارای چنین تعریفی است. شماره محدودی از مشاهده ها یا حالات که از مجموعه ای معین، برای نتیجه گیری های عمومی انتخاب می شوند.اغلب، همین نمونه معرف مجموع گروهی است که خود قسمتی از آن می باشد.
توضیح:الگو در تربیت دارای معنا و مفهوم خاصی است.در روند تربیت، همانطور که نگاه مربی و تربیت دان به سوی هدفمندی است، می کوشد تا بهتر و سریع تر بدان دست یابد.روش ها در این روند، یاور و کمک دهنده هستند. از روش های تاثیر گذار می توان به الگو پذیری اشاره نمود.افرادی که برای دیگران نمونه محسوب می شوند، عمیق تر می توانند رفتارهای افراد را تحت تاثیر قرار دهند.در تربیت، الگو بودن دارای قوانین و اصولی است.
کسانی می توانند الگو باشند که رشد یافته تر از شاگردان خود باشند.برای تربیت دان، الگو پذیری تربیت شونده، به هر شکلی قابل قبول نیست.در خانه، انتظار از والدین آن است که خود، نمادی از رشدی باشند که قصد دارند در فرزندان ایجاد نمایند. در مدرسه نیز معلم و دست اندرکاران تربیت، چنین ویژگی هایی را دارند. بنابراین، الگو پذیری ضمن اینکه طریقی میان بر محسوب می گردد، در عین حال به سادگی در افراد ایجاد نمی گردد.الگوهای جامعه باید دارای صفاتی باشند که تایید کننده تعالی و تکامل نسبی آن ها باشند.
الگو پذیری خانواده یکی از بهترین هاست.والدینی که خود به مرحله ای از رشد رسیده اند که می توانند رفتارها را اصلاح نمایند، یاوری بزرگ برای ادامه رشد فرزندان می گردند.در همین حالت باید به معلمان نیز چنین نگاهی داشت. در جامعه، مصلحان اجتماعی الگو های مناسبی برای تغییرات، محسوب می شوند.جوامعی که از چنین الگوهایی برخوردارند، بهتر از سایرین، در ایجاد تغییرات، موفق خواهند بود.تحول اجتماعی تا حدود زیادی بسته به وجود الگوهای اجتماعی است.تاثیر الگوها را می توان از تقلید های کودکان از رفتارهای قهرمانان و پهلوانان دریافت.نیاز به داشتن چنین نمونه هایی باعث می شود تا تربیت برای ایجاد چنین فضایی، تلاش های مضاعفی نماید.نوعی از تلاش های عملی و آماده در روند تربیت که در نهایت، کار تربیت دان را آسان تر می نماید. روش الگو پذیری را باید عمیق ترین و با معنا ترین راه هایی دانست که می تواند در روند تربیت، یاور و کمک دهنده باشد.سرعت دهنده، معنا ساز و تغییر دهنده بسیاری از رفتارهای نادرست و در عین حال رشد دهنده بسیاری از رفتارهای معمولی است.الگو پذیری را باید جدی گرفت.
