طراحی صحنه ـ فصل سوم ـ انواع صحنه های نمایش وطراحی آن ها

به قلم ـ عباس کرم الهی

تئاترها با توجه به نوع تولیدات ارائه شده در آنجا با چیدمان داخلی متفاوتی تکامل یافته اند. رایج ترین انواع ترتیبات صحنه در زیر فهرست شده است.

1 ) ـ  انواع صحنه های نمایش را نام ببرد.

2 )  ـ  ساختمان صحنه نمایش میدانی را توضیح دهد.

3 ) ـ  چگونگی طراحی صحنه در صحنه های نمایش میدانی را بیان کند. 

4 ) ـ  ساختمان صحنه نمایش هلالی را توضیح دهد.

5 ) ـ  چگونگی طراحی صحنه در صحنه های نمایش هلالی را بیان کند.

6 ) ـ  چند نمونه تئاتر با صحنه قاب عکسی در ایران را نام ببرد.

7 ) ـ  ساختمان صحنه نمایش قاب عکسی را توضیح دهد.

8 ) ـ  انواع صحنه نمایش قاب عکسی را بیان کند

9 ) ـ  چگونگی طراحی صحنه در صحنه های نمایش قاب عکسی را بیان کند.

10 ) ـ  چند نمونه تئاتر با صحنه

11 ) ـ  صحنه های نمایش متحرک را توضیح دهد.

12 ) ـ  صحنه های نمایش موقت را توضیح دهد.

13 ) ـ  صحنه های نمایش خیابانی را توضیح دهد.

14 ) ـ   طراحی صحنه جعبه ای را توضیح دهد.

15 ) ـ  انواع طراحی صحنه جعبه ای را توضیح دهد.

16 ) ـ  طراحی صحنه ساده و سبک را توضیح دهد

17 ) ـ  انواع طراحی صحنه ساده و سبک را بیان کند.

18 ) ـ  طراحی صحنه با اسکلت ثابت و لوازم و المانهای قابل تغییر را توضیح دهد.

19 ) ـ  طراحی صحنه با استفاده از سکو را توضیح دهد.

20 ) ـ  طراحی صحنه متحرک و قابل تغییر شکلها و حجم های متفاوت را توضیح دهد.

21 ) ـ  طراحی صحنه به وسیله نور و پروژکسیون و انواع آن را توضیح دهد

تئاترهای پروسنیوم

مراحل پروسنیوم دارای یک قاب معماری است که به قوس پیشانی معروف است، اگرچه همیشه به شکل قوسی نیست. صحنه های آنها عمیق و گاهی شیاردار است، به این معنی که صحنه به آرامی شیب دار است و از تماشاگر دور می شود. گاهی اوقات سمت جلویی صحنه از جلوی صحنه به داخل سالن امتداد می یابد. این به عنوان پیش بند یا جنگلی شناخته می شود. تئاترهای حاوی صحنه‌های پروسنیوم به عنوان تئاترهای طاق پروسنیوم شناخته می‌شوند و اغلب شامل یک گودال ارکستر برای موسیقی زنده و یک برج پرواز برای حرکت مناظر و نور هستند.

تئاترهای رانش

همانطور که از نام آن پیداست، این پروژه‌ها یا «فشار» به داخل سالن با حضار در سه طرف نشسته می‌شوند. خود ناحیه مرحله رانش همیشه مربع نیست، بلکه ممکن است نیم دایره یا نیم چند ضلعی با هر تعداد ضلع باشد. از چنین مراحلی اغلب برای افزایش صمیمیت بین بازیگران و تماشاگر استفاده می شود.

تئاترهای دور و بر

اینها یک منطقه نمایش مرکزی دارند که از هر طرف توسط مخاطب محصور شده است. آرایش به ندرت “گرد” است: معمولاً صندلی به شکل مربع یا چند ضلعی است. بازیگران از راهروهای بین صندلی ها وارد می شوند. مناظر حداقلی هستند و با دقت در موقعیت مکانی قرار می گیرند تا اطمینان حاصل شود که مانع دید مخاطب نمی شود.

تئاترهای آرنا

سالن‌های تئاتر آرنا، سالن‌های نمایشی در مقیاس بزرگ هستند و دارای یک منطقه صحنه مرکزی با تماشاگران از هر طرف، شبیه به تئاترهای درون‌گردی هستند. محوطه صحنه معمولاً مستطیل شکل است، بیشتر شبیه یک میدان ورزشی، با صندلی های طبقه ای.

تئاترهای بلک باکس یا استودیویی

اینها فضاهای اجرایی انعطاف پذیری هستند که وقتی به اصول اولیه خود رها می شوند، یک اتاق تک رنگ سیاه رنگ شده، کف صحنه در همان سطح با ردیف اول تماشاگران است. معمولاً این فضاها امکان تنظیم موقت صندلی در تعدادی پیکربندی مختلف را فراهم می کند تا امکان ارائه محصولات متنوعی را فراهم کند.

تئاترهای پلت فرم

اینها معمولاً از یک سکوی مستطیل شکل برجسته در یک انتهای اتاق تشکیل می شوند. آنها می توانند هم سطح و هم کف شیبدار داشته باشند. تماشاگران در ردیف هایی رو به روی صحنه می نشینند. صحنه های پلت فرم اغلب در سالن های چند منظوره استفاده می شود که تئاتر تنها یکی از کاربردهای فضا است. در جاهایی که صحنه باز و بدون پرده است، گاهی اوقات به مراحل پایانی یا استیج باز می‌گویند.

تئاترهای هیپودروم ها

هیپودروم‌ها شبیه سیرک‌ها هستند و یک میدان مرکزی دایره‌ای دارند که با صندلی‌های هم‌مرکز طبقه‌ای احاطه شده است. گودال‌های عمیق یا صفحه‌های پایین اغلب تماشاگران را از عرصه جدا می‌کنند.

تئاترهای روباز

اینها تئاترهایی در فضای باز هستند که سقف ندارند، اگرچه گاهی اوقات قسمت هایی از صحنه یا جایگاه تماشاگران پوشیده می شود. این مراحل ممکن است از نور طبیعی استفاده کنند که در طول روز تغییر می کند، به ویژه غروب آفتاب.

انواع صحنه

1 ) ـ  صحنه میدانی « گرد »: صحنه میدانی که به شکل دایره یا چهارگوش است و تماشاچی در اطراف یا چهارسوی آن می نشیند و صحنه را تماشا میکند. تماشاچی بر صحنه مسلط است. مانند استادیوم های ورزشی، آمفی تئاترهای یونان باستان و ... به این نوع صحنه های نمایشی صحنه های « آرنا » می گویند . در اینگونه صحنه ها میزانسن خطی کارگردان به میزانسن دایره ای تبدیل می شود ومعمولا نسبت به انواع دیگر صحنه ها حرکات بیشتری را طلب میکند و طراحی صحنه در این نوع بیشتر سمبولیک است و معمولا  از دکور سبک و کم به صورت سمبلیک و بیشتر از لوازم صحنه استفاده می شود و به دلیل ماسکه کردن نمی توان از لته و دکور مرتفع و سنگین استفاده کرد. این نوع صحنه برای اجرای نمایش، نورپردازی خاصی را طلب می کند به نحوی که نورهای رو به رو، چشم تماشاچی را اذیت نکند. در اینگونه صحنه ها می توان با استفاده از سکو، اختلاف  سطح کم، لوازم صحنه، نور، رنگ و ایجاد بافت های مختلف روی کف صحنه و ... به طراحی صحنه قابل قبولی دست یافت. به علت نزدیکی تماشاچی به صحنه باید در جزئیات لوازم صحنه، لباس و گریم بازیگران بیشتر دقت شود، زیرا جزئیات از نزدیک قابل دیدن هستند .

2 ) ـ  صحنه هلالی « سه سویه »: این نوع صحنه که از سه طرف دید دارد و تماشاچی در سه طرف صحنه می نشیند، یادگاری از دوران الیزابتن در انگلستان است. در صحنه ی هلالی  چون صحنه از جانب پشت محدود است و تماشاچی از سه طرف دید دارد نسبت به صحنه میدانی دست طراح بازتر است و می تواند در قسمت انتهایی از دکورهای مرتفع نیز استفاده کند. ولی وقتی به جلوی صحنه می رسد باز هم وضعیت مانند صحنه میدانی است. همان دقت در جزئیات و همچنین نورپردازی را نیاز دارد. در اینگونه صحنه نسبت به صحنه میدانی می توان از دکورهای اغراق آمیز و بزرگتری استفاده کرد  .

3 ) ـ صحنه قاب عکسی: در این نوع صحنه و سالن، تماشاچی به وسیله قاب صحنه « پروسینیوم » و پرده از هم کاملا جدا  هستند. این نوع صحنه یادگاری است از دوران رنسانس اروپا  مانند « تالار  وحدت ؛  تئاتر شهر ؛  تئاتر سنگلج و ... » در این نوع صحنه دست کارگردان و طراح برای هر گونه طراحی، حرکت و دکور، باز است و هرگونه امکانات صحنه ای و نورپردازی در اختیار کارگردان و طراح قرار دارد و به خاطر بعد مسافت بین بازیگر و تماشاچی، می توان از جزئیات دکور، لباس و گریم صرف نظر کرد، نیاز به واقعی تر و طبیعی تر نشان دادن فضاهای طراحی شده روی صحنه ی نمایش و محیرالعقول نشان دادن صحنه ها و مخفی کردن امکانات و ماشینآالت صحنه به منظور ایجاد شگفتی و حیرزایی تماشاچیان تئاتر در دوران رنسانس که طراحان صحنه و کارگردانان خواهان آن بودند و علاقه  به ایجاد چشمه های جوشان، آتشفشانی کوه ها، سرازیر شدن سیلاب ، آتش زدن خانه ها و جنگل ها روی صحنه، راه رفتن روی آب، ایجاد جنگل های انبوه و روستاها، موضوع شگفتی ساز دیگری را نشان می دادند. آن هم روی صحنه ای که تماشاچی قادر به پی بردن به ترفندهای صحنه نباشد یکی از دلیلِ  بوجود آمدن صحنه های قاب عکسی « پـروسینیوم » گردید، که از آن دوران تا به امروز هنوز هم اینگـونه صحنه ها طرفداران خود را دارد و همچنان به فعالیـت خود ادامه می دهند.

4 ) ـ  صحنه آزاد « مانند چهارسو،  تالار مولوی تهران و ... »: نظرات افرادی چون « برتولت برشت » که می خواستند همه جریانات روی صحنه در جلوی چشمان تماشاچیان اتفاق بیفتد و حتی پروژکتورها و امکانات صحنه از دید آنها پنهان نماند و به هیچ وجه تماشاچیان خود را غرق در جریانات نمایش و طراحی صحنه نبینند و همواره به او یادآوری شودکه در سالن تئاتر نشسته اند و مشغول دیدن نمایش هستند و بازیگران ایفا کننده نقش شخصیت های نمایش هستند نه خود آنها و هر آنچه که روی صحنه می بینند دکور است و واقعی نیست. یکی از علت های اصلی بوجود آمدن صحنه ای آزاد « بلک باکسیا جعبه سیاه » گردید. صحنه آزاد از یک فضای مکعب مستطیل سیاه تشکیل شده است که می تواند در هر جایی شکل بگیرد. در اینگونه صحنه ها دیگر نیازی به پرده جداکننده سالن و صحنه و نیز پرده های کناری و بالای  صحنه های قاب عکسی که باعث پنهان ماندن اطراف و پشت و بالای  صحنه از دید تماشاچی می شد نیست. اصولا  نیازی به چنین مخفی کاری وجود ندارد. شاید نظریـه ی  فاصله گذاری برشت از مهمترین عوامل بوجود آمدن چنین صحنه هایی باشد. این صحنه ها همانند استودیوها و پلاتوهای  نمایشی و تله تئاتر   هستند که امروز طرفداران بسیاری در دنیا دارد و مورد استقبال اکثر طراحان و کارگردانان است. در این نوع صحنه ها که بیشتر کارهای مدرن در آنها اجرا می شوند « البته هر نمایش را می توان در اینگونه صحنه ها اجرا کرد » صحنه و صندلی تماشاچیان قابل تغییر است و به هر شکلی که کارگردان و طراح بخواهند چیده می شود و بنا به مقتضیات و نیازهای هر نمایش و تشخیص کارگردان و طراح قابل تغییر دادن است « در این تغییرات و هرگونه چیدمان بایستی اتاق فرمان، راه های ورود و خروج و محدودیت های موجود را مد نظر قرار داد » طراحی صحنه با توجه به نوع چیدمان صندلی ها صورت می گیرد و دست کارگردان و طراح در انواع میزانسن و طراحی باز است. در این صحنه ها که به آنها صحنه های استودیویی، پلاتو ، آزاد، بلک باکس و ... می گویند پروژکتورها و هر آنچه که در اطراف صحنه وبالای  صحنه وجود دارد قابل رؤیت هستند. مهمترین نکته و تفاوت با صحنه های قاب عکسی برداشته شدن فاصل  بین بازیگران و تماشاچیان است. بازیگران به تماشاچیان سیار نزدیک هستند و گاه حتی به داخل تماشاچی نفوذ کرده و به ایفای نقش می پردازند، لذا کارگردان و طراح، محاسن و معایب این نزدیکی را بایستی مد نظر داشته و تمهیدات الزم در زمان اجرا را درنظر گیرند. تفاوت دیگر اینگونه صحنه ها با صحنه قاب عکسی محل نشستن تماشاچیان و محل اجرای نمایش است. در صحنه ی  آزاد بر عکس صحنه قاب عکسی بازیگران قدری بالاتر از تماشاچیان و روی صحنه به ایفای نقش می پردازند. در صحنه ی آزاد دید تماشاچیان مانند دید تماشاچیان یک مسابقه ی  والیبال داخل سالن است که در سطحی بالاتر از بازیگران نشسته و به تماشای نمایش می پردازند. دقت در نورپردازی دکور و صحنه از نکات دیگری است که باید طراحان و متصدیان نور در نظر داشته باشند.

5 ) ـ  صحنه متحرک روی تریلی ها، درشکه ها و کامیون ها: طراحی صحنه در صحنه ها بیشتر سمبولیک است و بیشتر از وسایل و لوازم صحنه استفاده می شود.

6 ) ـ  صحنه موقت: که میتوان به صورت موقت، اماکن مختلف را با تمهیداتی به صحنه موقت تئاتر تبدیل کرد. طراحی صحنه در اینگونه صحنه ها بیشتر سمبولیک است و با استفاده از وسایل و لوازم صحنه خواهد بود.

7 ) ـ  صحنه خیابانی: که در هر مکان ممکن در کنار خیابان ها، پارک ها، پیاده روها و میادین برپا می شود. طراحی صحنه در این صحنه ها بیشتر از لوازم و وسایل صحنه است.

انواع طراحی صحنه

انتخاب سبک طراحی صحنه ای که می خواهد برای نمایشی صورت گیرد توافقی است که کارگردان و طراح صحنه با هم دارند. ولی این که چه نوع طراحی برای نمایش انجام شود از پیشنهادات طراح صحنه است که با توجه به نوع صحنه، سبک طراحی و امکانات صحنه ی  سالنی که انتخاب می شود مطرح می کند و پس از هم فکری و هماهنگی با کارگردان، طراحی خود را ارائه می دهد. در مواردی نوع نمایش تعیین کننده ی  نوع طراحی صحنه نیز هست. انواع طراحی صحنه از موضوعاتی است که بایستی طراحان صحنه با آنها  آشنایی داشته باشند تا بنا به ضرورت و به تناسب نوع نمایش، نوع صحنه و نظر کارگردان بتواند طراحی خود را بر آن مبنا انجام دهد. انواع طراحی صحنه را می توان به شش نوع، به شرح زیر دسته بندی کرد:

الف ) ـ  طراحی صحنه جعبه ای: طراحی صحنه جعبه ای به آن نوع از طراحی صحنه اطلاق  می شود که گویی جعبه ای روی صحنه ایجاد شده ولی این جعبه فاقد دیوار چهارم است تا تماشاچی بتواند فضای داخل آن را از روی صندلی داخل سالن ببیند. این نوع طراحی صحنه خود به دو قسمت تقسیم می شود:

1 ) ـ  طراحی صحنه به صورت جداگانه برای هریک از صحنه ها یا پرده های نمایش: در این نوع از طراحی هر یک از صحنه های نمایش یا پردههای آن طراحی مختص خود را دارد و پس از اتمام صحنه اول یا پرده اول، دکور این صحنه جمع آوری و دکور جدیدی برای صحنه یا پرده بعدی روی صحنه چیده می شود. طراح باید زمان اجرای هر پرده را مد نظر داشته باشد و تمهیدات الزم برای تعویض دکور در بین دو صحنه یا دو پرده را بیندیشد و زمان آن را محاسبه کند. به طور مثال تغییر دکور نمایشی که پرده اول آن 15 دقیقه است نباید بیش از دو سه دقیقه طول بکشد. آشنایی با امکانات مکانیکی صحنه نمایش و چگونگی کاربرد آنها جهت سهولت تعویض دکور از مواردی است که طراح صحنه بایستی با آن کاملا آشنا باشد .

2 ) ـ  طراحی صحنه قابل تعویض و تبدیل صحنه ای به صحنه ی  دیگر: در این شیوه ی  طراحی صحنه، طراح بایستی طوری طرح خود را پایهریزی کند که با کمی جابجا کردن، اضافه و کم کردن برخی از قسمت ها و دیگر تمهیداتی که می اندیشد، بتواند بدون اینکه دکور را جمع آوری کند با تغییراتی که می دهد صحنه ی اول را به صحنه دوم و ... تبدیل کند. بدیهی است این نوع از طراحی، نیاز به فکر و اندیشه ی بیشتر دارد و در هزینه ها و زمان تعویض دکور صرفه جویی زیادی را به همراه خواهد داشت .

ب ) ـ  طراحی صحنه ساده و سبک: این نوع طراحی یکی از شیوه های متداول در طراحی صحنه است و در خیلی از موارد خصوصا در نمایش های کودکان کاربرد دارد. طراحی صحنه ی جعبه ای متکی بر معماری و ساخت و ساز دکور است. ولی این شیوه بیشتر متکی به نقاشی است و جهت نقاشی صحنه ها نیاز به هنرمندان نقاش دارد و در خیلی از موارد اجرای این نوع طراحی از عهده طراح صحنه بر نمی آید. طراح صحنه طراحی صحنه را انجام می دهد ولی اجرای آن را نقاشان چیره دست تئاتر بر عهده دارند و در زمان اجرا طراح صحنه بیشتر ناظر و هماهنگ کننده است. برای این نوع طراحی نیاز به دقت عمل زیادی دارد و بیشتر از نوع اول در معرض ناکامی است. این نوع طراحی صحنه می تواند به سه طریق « بسته به امکانات، فکر و اندیشه طراح » انجام گیرد:

 1 ) ـ  طراحی صحنه فقط با استفاده ازنقاشی: در این شیوه طراحی صحنه، از هیچ گونه ساخت و ساز استفاده نمی شود و کل صحنه ها با استفاده از نقاشی شکل می گیرند. به طور مثال اگر قرار باشد موضوع در جنگل اتفاق بیفتد می توان پارچه هایی را که روی آنها تنه های درخت نقاشی شده از سقف صحنه آویزان کرد و در انتها نیز پرده   ای در امتداد درخت های نقاشی شده به صورت نقاشی کشیده شده در انتهای صحنه آویزان گردد. این روش در طراحی صحنه ی کارهای کودکان بسیار کاربرد دارد ولی همانطور که قبلا  گفته شد نیازمند اجرای نقاشی بسیار دقیق است. چنانچه طراحی و اجرای اینگونه صحنه ها به خوبی انجام شود بسیار جذاب خواهد بود

2 ) ـ  طراحی صحنه با استفاده ازتلفیق دکور و نقاشی: در این شیوه معموالا  قسمت های جلوی صحنه که به تماشاچی نزدیکتر است به وسیله دکور و حجم های ساخته شده و قسمت های وسط و انتهایی به وسیله پرده های نقاشی شده ارائه می شود. این شیوه از طراحی معمولازمانی انجام می شود که بیشتر بازی ها در جلوی دکور انجام می شود و بازیگران با دکور بازی داشته و به طور مثال نیازمند باز و بسته کردن در باشند. نکته بسیار ظریف در اجرای این نوع از طراحی صحنه علاوه  بر تبحر و مهارت طراح صحنه در تلفیق دو بخش حجم و سطح، دقت در تلفیق دکور و نقاشی و در واقع حجم و سطح حساس بوده و نیازمند دقت و تبحر زیادی است تا ترفندهای صحنه ای برملا  نشود .

3 ) ـ طراحی صحنه با استفاده ازتلفیق دکور و پروژکسیون: این نوع از طراحی صحنه شبیه همان نوع دوم است. ولی بجای پرده های نقاشی از تصاویر، اسلاید ها و فیلم ها استفاده می شود و روی پرده ها و لته ها نمایش داده می شود. علاوه  بر خصوصیات  و دقت ها و نکاتی که در فصل  دوم گفته شد، بایستی در پخش تصاویر روی پرده ها و لته ها دقت بسیاری کرد و نقطه تلاقی  دکور و تصاویر نیز همانند قسمت دوم از اهمیت ویژهای برخوردار است .

پ ) ـ  طراحی صحنه با اسکلت ثابت، لوازم صحنه و المان های قابل تغییر: این نوع از طراحی پرده ها و یا صحنه های نمایش دارای اسکلت اصلی ثابتی هستند که در تعویض صحنه ها دست نمی خورد و جابجا نمی شود ولی با تغییر برخی از المانها و یا لوازم صحنه، صحنه ای به صحنه ی  دیگر تبدیل می شود. به طور مثال اگر صحنه اول، نمایی خارجی از یک ساختمان باشد که روی یکی از لته ها پنجره یا نرده وجود داشته باشد که نمایان گر یک فضای خارجی است می توان در صحنه ی دوم که مثلا یک فضای داخلی است نرده ی    پنجره را برداشت چوب پردهای نصب و پردهای آویزان کرد و به جای نیمکت کنار خیابان در صحنه اول یک کاناپه یا مبل قرار داد که متعلق به فضای داخلی است.

ت ) ـ  طراحی صحنه با استفاده از سکو: در این نوع از طراحی صحنه، کل صحنه ها روی سکویی که طراحی می شود اجرا شده و در تمام صحنهها سکوثابت است و یا می تواند روی سن گردان صحنه، چرخشی داشته باشد. بدیهی است صحنه ها با تعویض جای بازیگران روی نقاط مختلف سکو و تعویض لوازم صحنه و نور تابیده شده به هر قسمت از سکو قابل تبدیل به صحنه های دیگری هستند و صحنه خالی از دکورها و لته های بزرگ و حجیم هستند. شاید در برخی از موارد بتوان در قسمت های خارج از سکو از چند لته « مخصوصا در قسمت های جلو » جهت تکمیل فضا استفاده نمود .

ث ) ـ  طراحی صحنه متحرک و قابل تغییر به شکل ها و حجم های متفاوت:  یکی از متنوع ترین و جذاب ترین نوع طراحی صحنه است هر حجم و لته ای روی صحنه با کمی تغییر، پشت و رو شدن، جابجا شدن و طرز قرار گرفتن قابل تبدیل به صحنه ی دیگری است . مثلا   لته ای روی صحنه است که فضای داخلی را نشان می دهد ، در صحنه ی بعدی که فضای خارجی است با چرخش آن لته روی محوری که قبلا  پیش بینی شده فضای خارجی به وجود می آید. استفاده از پریاکتوا « منشورهای سه گوش » در این نوع طراحی صحنه کاربرد فراوانی دارد. برای روشن تر شدن مثال دیگری می زنیم. یک نردبان دو طرفه نقاشی می تواند به عنوان نردبان نقاشی مورد استفاده قرار گیرد، می توان با اضافه کردن دو میخ چوبی بزرگ آن را تبدیل به سه پایه نقاشی کرد، می توان آن را از پهلو روی زمین خواباند و به عنوان حصار استفاده کرد. می توان روی دو حجم کوچک قرار داد و به عنوان پل از آن استفاده کرد. اگر به صورت زاویه دار از پهلو روی زمین قرار دهیم به طوری که قسمت باریک آن به طرف تماشاچی باشد با نشستن داخل آن و پارو زدن نمایی از یک قایق خواهد بود و ......

ج ) ـ  طراحی صحنه به وسیله ی نور و پروژکسیون: امروزه طراحی صحنه و ایجاد و خلق فضا وسیله نورپردازی بسیار متداول است. چه در اجراهای تئاتری چه در اجرای کنسرتها و ... میتوان این نوع از طراحی صحنه را به دو شیوه انجام داد.

1 ) ـ  فقط با استفاده ازنورپردازی: با این روش که کارهای تخصصی آن به وسیله طراح نور انجام می شود و طراح صحنه فکر و ایده ی فضاها را ترسیم می کند. نورپردازی جای هرگونه حجم و دکور را گرفته، کل صحنه ها با نور طراحی شده و فضاها به وسیله نور خلق می شوند .

2 ) ـ  تلفیق نورپردازی و پروژکسیون: در این روش نورپردازی و پروژکسیون با هم تلفیق شده، فضاسازی صحنه را انجام می دهند و فضای مورد نظر طراح را بوجود می آورند. امروزه این نوع تلفیق کامل تر شده و فضاهای ایجاد شده به مراتب مناسب تر هستند.